Thiếu nước giữa bộn bề… sông nước

 

Chúng tôi tìm đến xã Quảng Văn (huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình) trong một ngày mà cái nắng chói chang như muốn thiêu đốt cả dải đất miền Trung. Nhìn thấy cảnh người dân sử dụng nguồn nước một cách chắt chiu, dè sẻn trong cuộc sống sinh hoạt hằng ngày mới hiểu được nước sạch ở đây quý giá đến mức nào.

“Dù ở cạnh sông Gianh bao quanh bốn bề đều là nước nhưng ở đây nước sạch quý lắm. Một năm 12 tháng thì có đến 7-8 tháng người dân nơi đây chịu cảnh thiếu nước sạch phục vụ cho sinh hoạt hằng ngày", ông Hoàng Văn Huê (65 tuổi) - trưởng thôn Văn Phú, xã Quảng Văn - ngậm ngùi nói.

Do xã Quảng Văn có địa hình thấp, bao quanh xã là hệ thống sông ngòi, kênh rạch nên nguồn nước ở đây từ lâu bị nhiễm phèn, nhiễm mặn nặng. Để có nguồn nước phục vụ cho cuộc sống sinh hoạt hằng ngày, mỗi hộ dân đều tự đào giếng để tìm kiếm nguồn nước nhưng vẫn không thể sử dụng được.

Chị Hoàng Thị Phượng (45 tuổi, sống ở thôn Văn Phú, xã Quảng Văn) cho biết, “vì nguồn nước ở đây nhiễm mặn, nhiễm phèn nặng nên người dân chỉ dùng nước cho việc tưới tiêu, giặt giũ chứ không ai sử dụng để ăn uống, tắm rửa và sinh hoạt hằng ngày”. Chính vì vậy, nguồn nước sạch duy nhất nơi đây có được là nước mưa. Tuy nhiên, do mùa mưa chỉ kéo dài chừng 3-4 tháng, nên phần lớn thời gian còn lại trong năm, người dân xã Quảng Văn phải chịu cảnh thiếu nước trầm trọng.

“Vào mùa hè, như năm nay chẳng hạn, thời tiết khắc nghiệt, nắng nóng kéo dài nên dân ở đây khổ lắm. Số người bị mắc bệnh ngoài da do sử dụng nguồn nước không bảo đảm cũng không ít”, chị Nguyễn Thị Nga (32 tuổi, ở thôn La Hà Tây) chia sẻ. 

Mua “nước sạch” với giá cao

Toàn xã Quảng Văn có 4 thôn với gần 2.000 hộ dân, cuộc sống của người dân nơi đây còn khó khăn vất vả, thế nhưng hầu hết các hộ đều phải tự bỏ tiền mua nước về phục vụ sinh hoạt, ăn uống hằng ngày.

Nước sạch được chuyên chở bằng thuyền từ các nơi khác đem về. Giá mỗi mét khối nước dao động từ 60.000 - 150.000 đồng tùy thời điểm. Mặt khác, tùy theo quãng đường xa, gần mà giá nước cũng khác nhau. Với những hộ gia đình sống gần bờ sông, khi mua nước giá thành sẽ mềm hơn vì chi phí kéo đường ống để lắp vòi bơm từ thuyền vào nhà gần, còn những nhà ở xa hơn thì giá nước sẽ cao hơn tùy vào việc kéo đường ống. “Nhà tui gần bờ sông, nên giá chỉ 60.000 - 70.000 đồng/khối, còn những nhà ở xa thì giá sẽ cao hơn do việc kéo đường ống dẫn nước vào tốn kém hơn”, ông Nguyễn Trọng Hiếu (56 tuổi, ở thôn Văn Phú) cho biết

Trong khi đó, những hộ gia đình sống xa các bến sông không kéo đường ống nước được thì giá nước chở về tận nhà sẽ cao gấp 2 - 3 lần so với bình thường, có những hộ phải mua nước sinh hoạt với giá “cắt cổ”, trên 200.000 đồng/khối. Những hộ gia đình không có điều kiện thường ra tận nơi mua nước vào các thùng nhựa rồi tự chở về để tiết kiệm chi phí.

Chị Nguyễn Thị Nga (32 tuổi, ở thôn La Hà Tây) thống kê: “Gia đình tôi có 4 người, dù có giếng nước để phục vụ cho việc tưới tiêu, giặt giũ hằng ngày, nhưng dù có tiết kiệm đến mấy cũng phải tiêu tốn gần 300.000 đồng tiền mua nước mỗi tháng”.

Mặc dù vậy, phần lớn người dân nơi đây đều băn khoăn vì hằng ngày phải bỏ tiền mua nước giá cao để phục vụ sinh hoạt, song không biết thực chất nguồn nước này có sạch hay không và nguồn gốc thế nào.

Ông Trần Văn Bông - Chủ tịch UBND xã Quảng Văn - nói: “Người dân ở đây mỗi khi thiếu nước ngọt, thì tự liên hệ với các chủ thuyền để chở nước đến. Cho đến nay vẫn chưa có một tổ chức nào đứng ra kiểm định nguồn nước đó có sạch hay không. Nhưng trước mắt, đó là phương pháp hữu hiệu nhất giúp người dân có nước để dùng”.

 
Trước tình trạng nói trên, đã có nhiều dự án giúp người dân nơi đây có nguồn nước sạch để sử dụng, tuy nhiên tất cả đều chưa hiệu quả hoặc triển khai quá ì ạch. Vào năm 1989, UNICEF đã tài trợ 1 lu đựng nước/1 hộ dân tại xã Quảng Văn để hứng nước mưa, tích trữ nguồn nước phục vụ ăn uống sinh hoạt, nhưng do mùa mưa chỉ kéo dài trong thời gian ngắn nên lượng nước dự trữ cũng chẳng đáng là bao. Và đến nay, số lu tài trợ trên đã xuống cấp, hư hỏng, không còn sử dụng được. UBND xã Quảng Văn cho biết, hiện xã nằm trong chương trình dự án nước sạch do Hungary tài trợ, tuy nhiên việc triển khai dự án còn chậm và không biết đến khi nào người dân mới thoát được cảnh “khô khát nước sạch” như bấy lâu nay.