13:53 ICT Thứ hai, 17/06/2019

Giới thiệu»Quảng Văn ngày nay

Quảng Văn- làng đảo giàu truyền thống khoa bảng và cách mạng

Chủ nhật - 06/02/2011 21:35
Quảng Văn- làng đảo giàu truyền thống khoa bảng và cách mạng. Chỉ trong gần một thế kỷ dưới triều nhà Nguyễn, xã Quảng Văn - huyện Quảng Trạch - tỉnh Quảng Bình đã có tới 5 vị Tiến sĩ, 1 vị phó bảng và 32 vị cử nhân. Trong đó có 3 vị làm đến quan Thượng Thư và một vị là thầy dạy Vua Duy Tân. Nên thơ giữa bốn bề sông nước

Cách cầu Gianh trên đường Quốc lộ 1A xuyên Bắc - Nam chừng 500m về phía Tây, sông Gianh chia làm hai nhánh: sông Son và sông Nậy. Giữa ngã ba sông Gianh do hai nguồn nhập lại tạo thành một bãi nổi lớn - Quảng Văn, nơi đã trải hơn 500 năm lịch sử.
Trong hệ thống các cồn bãi giữa dòng sông Gianh, Quảng Văn là bãi lớn nhất, có hình con cá Chép đang bơi ngược dòng Gianh. Bốn nhánh sông phụ đổ về Quảng Văn như bốn ngọn bút cắm vào lọ mực “Tứ bút nghiên châu ”. Cũng nơi đây, 5 nhánh sông kể cả dòng lớn cùng đổ ra biển đã khiến người xưa coi hòn đảo này là một hạt châu để 5 con rồng cùng vui đùa thưởng ngoạn “Ngũ long tranh châu”.
Ở đây, người dân được hưởng không khí yên tĩnh, trong lành, mát mẻ của những luồng gió đông từ biển thổi vào, nguồn thuỷ hải sản dồi dào.

Quảng Văn với diện tích khoảng 4,2 km2, được chia thành hai thôn La Hà và Văn Phú. Thôn Văn Phú nằm ở phía Đông, sống chủ yếu bằng nghề đánh bắt và nuôi trồng thuỷ sản. Còn La Hà nằm ở phía Tây chiếm 3/4 diện tích của cả xã. Những người khai phá ra vùng đất La Hà trước tiên là họ Dương và họ Nguyễn. Đến năm Lê Thánh Tông thứ XVI (1640-1697), nhà vua cho lập làng lấy tên là La Hà xã, nghĩa là làng bao bọc bởi sông nước.
Bốn bề sông nước lại gần biển Đông, nên truyền thống văn hoá của Quảng Văn hình như có tiếng rì rầm của biển lúc đêm đông và tiếng “gõ reo” đuổi cá sôi nổi của vạn chài râm ran trên mặt sông vào những đêm hè thanh vắng.

Quảng Văn đã sản sinh và nuôi dưỡng một nền văn hoá dân gian độc đáo giàu sức sáng tạo và trí tưởng tượng với những bài thơ, câu ca, những điệu hò câu ví. Nhiều thể loại được sáng tác mang đặc trưng của hò mái nhì, mái đẩy và vè truyền thống Nghệ Tĩnh. Các thể loại phú, bài cúng, văn tế cũng lưu truyền rộng rãi trong thôn, xóm, như những bài thơ ca, hò, vè, phú do dân làng sáng tác, đặc biệt những bài thơ “Ca ngợi cảnh đẹp La Hà”, “Tả đường thôn”, vè “Khuyên em gái”, ví dặm “Đi hỏi vợ”…

Mảnh đất “Địa linh nhân kiệt”

Với phong thuỷ “Tứ bút nghiên châu”, “Ngũ long tranh châu”, “Kỳ lân rùa vàng”, thế đất “Địa linh” đã sinh nhiều “Nhân kiệt”. Người dân trong vùng vẫn lưu truyền câu ca “Sơn-Hà-Cảnh-Thổ. Văn-Võ-Cổ-Kim”. La Hà là một trong tám địa danh làng khoa bảng nổi tiếng của Quảng Bình từ xưa đến nay.

Đất Quảng Văn nghèo nhưng hiếu học. Nhất là từ cuối thế kỷ XVIII đến thế kỷ XIX, việc học hành thi cử ở xã Quảng Văn phát triển rực rỡ.

Các kỳ thi triều Nguyễn, huyện Quảng Trạch có 15 vị đại khoa, riêng La Hà có 6 vị, chiếm nhiều nhất trong huyện. Trong các kỳ thi Hương có người Quảng Bình tham dự, từ năm Quý dậu 1813 đến năm Mậu Ngọ 1918, có 270 vị đỗ cử nhân, trong đó huyện Quảng Trạch có 113 vị, xã Quảng Văn có 32 vị, cũng chiếm số lượng nhiều nhất so với các địa phương trong huyện.
Lịch sử “lều chõng” Quảng Bình dưới triều vua Tự Đức năm thứ tư (1851) trong kỳ thi Hội năm Tân Hợi đã ghi nhận một bảng vàng rực rỡ nhất cho huyện Quảng Trạch là cả tỉnh Quảng Bình chỉ có ba tiến sĩ mà Quảng Trạch chiếm cả ba, trong đó thôn La Hà, xã Quảng Văn chiếm hai vị. Hai vị đó là hai thầy trò cùng đi thi với nhau một lần, cùng đậu với nhau một lần, điều mà các triều đại phong kiến ngày xưa cho là quý hiếm. Thầy là Phạm Nhật Tân, năm ấy 41 tuổi, còn trò là ông Trần Văn Hệ, mới 24 tuổi.

Một làng quê nghèo khó cách đò trở giang như vậy mà học hành đỗ đạt cao, cần nói đến ý chí vượt lên nghèo khó, kiên trì chịu đựng của các nho sĩ, thi đua lẫn nhau trong giòng họ, giữa các dòng họ để học tập. Con cháu nay vẫn lưu truyền về đức tính hiếu học của các bậc tiến sĩ, cử nhân tiền bối: Tạ Hàm, Phạm Nhật Tân, Trần Thống, Trần Chuẩn, Trần Hệ, Trần Khắc Mẫn, Trần Khắc Thân, Trần Khắc Khoan…

Vị trí chiến lược trong kháng chiến

Là mảnh đất nằm giữa ngã ba sông Gianh gần đường quốc lộ 1A, xã Quảng Văn trở thành một vị trí quan trọng trong lịch sử dân tộc. Thời kỳ Trịnh -Nguyễn phân tranh Quảng Văn trở thành khu đệm giữa đàng Trong và đàng Ngoài.

Thời kỳ chống Pháp, Quảng Văn là khu vực để cán bộ cách mạng nằm vùng, điều tra thăm dò lực lượng địch, báo tin cho chiến khu; mặt khác, nhiều lần thực dân Pháp chọn Quảng Văn làm bàn đạp đổi quân tấn công các xã vùng Nam Quảng Trạch.

Thời kỳ chống Mỹ, Quảng Văn là nơi ẩn trú các tàu Hải quân xuất kích đánh máy bay và tàu chiến Mỹ; là nơi nuôi dưỡng, đóng quân của đơn vị công binh rà phá thuỷ lôi, đơn vị Phà Gianh trong những năm chiến tranh ác liệt. Đây còn là điểm nối quan trọng cho các tàu thuyền vận chuyển vũ khí lương thực, thực phẩm từ bến phà Gianh lên bến phà Xuân Sơn để vào đường Hồ Chí Minh. Chính vì thế đế quốc Mỹ tập trung mọi hoả lực, mọi vũ khí tối tân, suốt ngày đêm đánh phá Quảng Văn.


Trong suốt cuộc chiến chống chiến tranh phá hoại bằng Không quân và Hải quân của đế quốc Mỹ, quân dân Quảng Văn đã huy động 1000 ngày công đào đất cất giấu phà, ca nô; đào công sự cho bộ đội pháo và phục vụ cho bộ đội Hải quân ở Quảng Sơn; thành lập một đội vận tải cảm tử, phá tan trên 100 quả thuỷ lôi; chèo đò đưa bộ đội qua sông trong mưa bom bão đạn.
Trong chiến công chung của xã nhà, tập thể được phong tặng Huân chương kháng chiến hạng Nhất thời kỳ chống Pháp, Huân chương kháng chiến hạng Ba, Anh hùng lực lượng vũ trang thời kỳ chống Mỹ, nhiều người con của Quảng Văn đã kế tục sự nghiệp cha ông trong chiến đấu, để lại tấm gương sáng cho mai sau.

Bà Trần Thị Ngọ, xã đội phó nữ đầu tiên ở Quảng Trạch mưu trí phá thuỷ lôi để thông đường giao thông cho thuyền vận chuyển. Ông Võ Xuân Khuể đã dũng cảm lái ca nô phá thuỷ lôi của địch trên sông Gianh, tuy bị thương 7 lần vẫn cầm chắc tay lái, đã tình nguyện làm cảm tử quân, dự lễ truy điệu của chính mình để đi lấy phà từ Cảnh Dương vào sông Gianh, giữa mạng lưới thuỷ lôi dày đặc do Mỹ thả xuống ven bờ biển và cửa sông.
Những thế hệ của Quảng Văn hôm nay vẫn phát huy truyền thống hiếu học và lòng dũng cảm của thế hệ ông cha đi trước. Chỉ trong vòng 50 năm sau khi hoà bình lập lại (1955-2005)

Quảng Văn đã có 15 vị tiến sĩ và thạc sĩ, hơn 200 con em có trình độ đại học chính quy trở lên. Có hàng chục người là cán bộ cấp tỉnh và Trung ương. Có nhiều học sinh đạt giải huyện, tỉnh, quốc gia; đỗ cao cả hai trường đại học trong đó có Học viện cảnh sát, ĐH Bách khoa Đà Nẵng, ĐH Y Huế, ĐH SP Huế… Có nhiều học sinh dũng cảm được cấp tỉnh tặng bằng khen về cứu nạn nhân thoát chết đuối.

Quảng Văn - một làng quê nhỏ bé, huyền diệu và nên thơ, oanh liệt trong bảng vàng khoa cử và cách mạng của tỉnh Quảng Bình, miền đất sông nước, gió Lào, nắng rát ấy vẫn là nơi đăm đắm trông về của những người con xa quê hương.
Hoàng Kim

Tác giả bài viết: BBT

Nguồn tin: Hoàng Kim ( VOV)

Từ khóa: Quảng Văn, La Hà
Nguyễn Thanh Hùng- - 11/02/2011 13:31
Quê mình thật đáng tự hào vì là Làng khao bảng. Các thế hệ cha ông ta học hành giỏi giang, vùng đất Ngũ Long Tranh Châu đang trỗi dậy. Các ơn các bạn đã chung tay xây dựng trang tin khá hoành tráng cho quê hương.
Tran Anh- - 11/02/2011 17:36
Vao trang nay thay dam chat Quang Van qua, khong biet Bac nao thiet ke ra trang nay, sang trong va am ap do. Quang van muon nam !
Admin- - 18/02/2011 21:32
Đề nghị các bác một việc. List cho em danh sách đồng hương quảng văn nơi các bác đang sống mà các bác biết. Các bác update lên luôn đây cung được. Thanks a lot. Admin
Lê Thi Lan- - 22/02/2011 17:13
Ý kiến của admin rất hay, em sẽ thu thập và gửi cho admin.Xin hỏi gửi vào email info@langlaha.com được không a
admin- - 24/02/2011 13:15
Được, mọi thông tin vui lòng gửi về: info@langlaha.com Yours
1, 2  Trang sau
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn